Leesproblemen voortaan op www.wfa.nl

Op 26 oktober is de nieuwe website van het Westfries Archief gelanceerd. Voortaan kunt u op www.westfriesarchief.nl de leesproblemen vinden en daar reacties achterlaten.

Leesprobleem van de maand september

Vrijwilligers, bezoekers en medewerkers komen in de stukken die zij raadplegen nogal eens onleesbare woorden of zinnen tegen. Na lang staren, vergelijken en proberen kan een frisse blik de oplossing bieden.

Het leesprobleem van de maand september komt uit DTB Enkhuizen 70. Het zijn twee leesproblemen uit het huwelijksafkondigingenboek over de periode 1640-1648.

Het eerste leesprobleem gaat over de afkondiging voor het huwelijk tussen Remmet Remmetsz en Antjen Melchers. Boven het patroniem van de bruidegom staat mogelijk het beroep van de bruidegom, maar wat staat er precies?

Het tweede leesprobleem gaat over de afkondiging voor het huwelijk tussen Lubbert Theijsz en Angeniet Jans, ook in 1636. De woonplaats van de bruidegom is moeilijk leesbaar. Weet u wat hier staat?

Kunt u een van beide leesproblemen oplossen? Laat dan hieronder een reactie achter 

Leesprobleem van de maand augustus

De akte, oud-notarieel archief inv.nr.: 2299

Het leesprobleem van de maand augustus komt uit het oud-notarieel archief. Een bezoeker kwam dit probleem tegen tijdens zijn onderzoek. Op 22 december 1691 maakt notaris Cornelis Kos te Hoorn een akte op. 

De akte gaat over de verdeling van de erfenis van Meijnard Klapmuts. Op verzoek van Joris Pietersz. Oud legden twee getuigen een verklaring af. Deze getuigen waren Tijs Pietersz. Kees en Sijmon Pietersz. Groot. De getuigen en Joris woonden allen in Westerblokker. De getuigen verklaarden dat Joris en zijn vader Pieter Pietersz. Oud eerlijke lieden waren. Ook verklaarden de getuige dat Joris een goede vriend was van Meijnard Klapmuts. 

Detail met daarin de omschrijving van de vriendschap tussen Meijnard en Joris.

Om aan te geven hoe de relatie was tussen Joris en Meijnard vertelden de getuigen dat Joris een ‘een speciael ? of goede gealieerde vrient van Meijnard Klapmuts is geweest’.

Wat staat hier?

Weet u wat er op de plek van het vraagteken moet staan, en wat dit woord betekent? Laat dan hier uw reactie achter.

Leesprobleem van de maand juli

Het leesprobleem van deze maand komt uit DTB Enkhuizen 42. Hierin staan de oudste huwelijksafkondigingen van Enkhuizen. Het boek loopt van 1577 tot 1598.

Als een stelletje wilde trouwen moest het huwelijk eerst worden afgekondigd. Dit gebeurde in de (gereformeerde) kerk of op het stadhuis. Ieder huwelijk werd drie maal afgekondigd op drie zondagen. Alle gezindten waren verplicht om hun huwelijk te laten afkondigen. Als er tijdens de afkondigingen geen bezwaren tegen het voorgenomen huwelijk waren dan mocht het paartje trouwen.

Een overzicht van het boek, het leesprobleem staat bovenaan de linkerpagina.

In het huwelijksafkondigingenboek werd genoteerd van wie het huwelijk werd afgekondigd, waar de trouwlustigen woonden en waar zij vandaan kwamen. Soms staat ook het beroep genoteerd. In het boek werd in de kantlijn bijgehouden of het huwelijk ook daadwerkelijk gesloten was. Tevens werd bijgehouden of het paar een attestatie had gekregen om elders te mogen trouwen.

Het leesprobleem staat linkboven.

In de vroege periode werd alleen het jaar genoteerd en niet de maand en de dag van de afkondiging. Zo ook in 1578. De eerste afkondiging van de linkerpagina is die van Pouwels Wijllemsz. met Beerenthen Luijtges. Beerenthen kwam uit Sneek en Pouwels woonde op het Zuideinde. Hun drie geboden werden ongehinderd afgekondigd en in de kantlijn staat dan ook ‘getrout’.

Detail: het leesprobleem staat direct achter 'Wijllemsz'.

Achter de naam van Pouwels staat het leesprobleem. Waarschijnlijk is het een beroep, maar het zou ook nog herkomstnaam of familienaam kunnen zijn. Kunt u wel lezen wat hier staat? Plaats dan een reactie!

Leesprobleem van de maand juni

Het leesprobleem van deze maand komt uit DTB Enkhuizen 4. Dit is het doopboek van de gereformeerde kerk van Enkhuizen met de dopen van 1593 tot 1615. In het boek staan 5 kolommen. In de eerste kolom staat de doopdatum, dan volgt de naam van de dopeling, de naam van de vader, de naam van de moeder en in de laatste kolom staat de naam van de getuige. Soms staat in deze kolom de afkorting Pr.. Dit betekent pater; vader. De vader was dan de getuige. De moeder kon ook de getuige zijn, dat staat er Mr.. Dit betekent mater; moeder.

Overzicht van twee bladzijden uit het doopboek, linksonder staat de doop van Meijnert.

Op 1 december 1602 werd Meijnert gedoopt. Zijn vader was Pieter Tijmans, hij was ook de getuige. De naam van de moeder van Meijnert is moeilijk leesbaar. Haar patroniem was Jiwert, maar wat was haar voornaam?

Meijnert werd op 1 december gedoopt.

Detail van de doopinschrijving, wat staat er?

 Weet u het? Laat dan hier uw reactie achter!

Leesprobleem van de maand mei

Het leesprobleem van deze maand komt uit DTB Hoorn 84. Dit is een begraafboek uit Hoorn. In dit boek staan de overledenen genoteerd van de periode 1755-1816. Het is het begraafboek van de Grote Kerk. In het boek staan de datums van begraven en het grafnummer. De overledenen werden begraven in de kerk. Ook staan de door de kerkmeester ontvangen grafrechten in het boek genoteerd.

Twee pagina's uit het begraafboek, op de linkerpagina staat het leesprobleem.

Op 17 mei 1805 werd in de zuidzijde van de kerk in graf 195 iemand begraven. De nabestaanden van deze persoon betaalde de kerkmeester hier acht gulden voor. Helaas is de naam van de persoon niet zo duidelijk opgeschreven. De achternaam is Bakker, maar de voornaam is een rommeltje

Het leesprobleem is de inschrijving van boven.

Detail van het leesprobleem.

Kunt u dit rommeltje ontcijferen? Laat dan u reactie hier achter!

Leesprobleem van de maand april

Het leesprobleem van deze maand komt uit DTB Sijbekarspel 7. Het is een klein boekje met daarin de huwelijksafkondigingen van 1599 tot 1638. Een aantal bladzijden van het boekje zijn beschadigd. Hierdoor zijn een aantal inschrijvingen onleesbaar of zeer moeilijk leesbaar.

De inschrijving van Aeriaen en zijn bruid
staat op de linkerbladzijde, 3e van boven.

Op een van deze beschadigde bladzijden staat de huwelijksafkondiging van Aeriaen Gerritsz. uit Leek met zijn bruid. De bruid van kwam uit Sijbekarspel. Het patroniem van de bruid is nog net leesbaar: Allerts. Maar wat is haar voornaam?

Kunt u de voornaam ontcijferen? Laat dan hier uw reactie achter!

Leesprobleem van de maand maart

Het leesprobleem van deze maand komt uit DTB Enkhuizen 6. Dit is een doopboek van de gereformeerde kerk met de dopelingen van 1645 tot 1670. Een bladzijde werd opgedeeld in vier kolommen. In de eerste kolom staat de naam van de dopeling, vervolgens de naam van de vader, dan de naam van de moeder en in de laatste kolom staat de naam van de getuige. Helmaal links op de pagina staat de doopdatum.

Meestal werden gereformeerde kinderen enkele dagen tot weken na hun geboorte gedoopt. Maar in het boek komen ook dopen van volwassenen voor, vaak waren dit bekeerlingen. Zoals bijvoorbeeld een katholiek die gereformeerd wilde worden.

Het leesprobleem van deze maand is de achternaam van vader Jan. Jan was de vader van Anneke, zij werd op 7 juli 1669 gedoopt. De moeder van Anneke was Susanna de Klerck.

Weet u de oplossing? Laat dan hier uw reactie achter!

Leesprobleem van de maand februari

Het leesprobleem van deze maand komt uit DTB Enkhuizen 63. Dit is een trouwboek met daarin de huwelijkssluitingen voor de burgemeesters.

Op 23 november 1760 werd er een huwelijk gesloten. De voornaam van de bruidegom is moeilijk leesbaar door wat vlekjes en krasjes. Het patroniem van de bruidegom was Jansz. De bruid was Geesjen Dirks. Beiden waren nog niet eerder getrouwd geweest.

Achter de naam van de bruidegom staat namelijk J.M., dit betekent jongeman. Achter de naam van de bruid staat J.D., jongedochter. De bruid en bruidegom kwamen beiden uit Enkhuizen.

Kunt u lezen wat de voornaam van de bruidgom is? Laat dan uw reactie hier achter!

Leesprobleem van de maand januari

Sommige boeken blijven voor ‘problemen’ zorgen. Het leesprobleem van de maand december komt wederom uit DTB Enkhuizen 46. Dit is een register van huwelijksafkondigingen in Enkhuizen in de periode 1630-1639.

Op 21 juli 1634 werden ingeschreven in het huwelijksafkondigingenboek Lambaert Garrijtsz., wonende ‘tot dort’ (Dordrecht) en Grijetien Heeris wonende in Enkhuizen in de Westerstraat.



In de kantlijn lezen we dat het stel trouwde op 20 augustus 1634. Daarboven staat een doorgehaalde aantekening.

Een aantal woorden zijn leesbaar, het gaat waarschijnlijk over het afkondigen van de geboden. Heeft u enig idee wat hier staat en wat men bedoelde? Plaats dan hier uw reactie!

Leesprobleem van de maand december

Leesprobleem van de maand (december 2011)

Het leesprobleem van de maand december komt uit DTB Enkhuizen 46. Dit is een register van huwelijksafkondigingen in Enkhuizen in de periode 1630-1639.

Op 16 november 1635 staat het volgende leesprobleem:

Achter de naam van bruidegom Dierck Klemansz., boven “wonende” staat een toevoeging. Heeft u enig idee wat hier staat? Laat dan een reactie achter.`

Leesprobleem van de maand november

Het leesprobleem van de maand november komt uit DTB Hoorn 24. Dit is een register van de begravingen van de Grote Kerk in Hoorn voor de periode 1755-1816.

Voor november 1783 zijn er twee leesproblemen.

Op de tweede regel (4 november) lezen wij de naam:

“Engelie [leesprobleem] kint”. Het is de vraag of het hier gaat om Oak, Qak, Zak of een andere naam.

Op de achtste regel (14 november) staat een tweede leesprobleem:

“een kint van Andries [leesprobleem]”. Het kan hier mogelijk om twee achternamen gaan (Suijv.. Vroom?).

Heeft u enig idee welke namen hier staan? Plaats dan hier uw reactie!

Leesprobleem van de maand oktober

Het leesprobleem van de maand oktober komt uit DTB Abbekerk 7. Dit is een begraafboek van de gereformeerde kerk in Abbekerk. Hierin kan men de begraven personen terugvinden voor de periode 1741-1765.

Op de datum 21 oktober 1754 (rechterpagina) is er een leesprobleem.

Op de rechterpagina lezen wij:

“21 octob: geeft Pieter Appelboom van Twisk aan het lijk van Jan Jans … [leesprobleem] te Twisk overleden, onder de onvermogende”. Het gaat hier hoogstwaarschijnlijk om zijn familienaam.


Heeft u enig idee wat zijn achternaam is? Laat dan hier uw reactie achter!

Leesprobleem van de maand september

Het leesprobleem van de maand september komt uit DTB Enkhuizen 70. Dit is een trouwboek van de gereformeerde kerk in Enkhuizen. Hierin staan de huwelijken voor de periode 1630-1639.

Tussen de huwelijken van 31 januari 1638 staat een leesprobleem.

Van het tweede huwelijk op de foto hierboven (tussen de huwelijken van Jan en Hillebrant) is de naam van de bruidegom moeilijk leesbaar. Er staat: “[leesprobleem] wonende op de Breedstraat en Jantijen IJsbrants op de Oosterhaven”. We gaan er vanuit dat zijn voornaam Harme is, omdat twee streepjes/ krasjes naderhand zijn gemaakt (lopend vanaf de h en dan bij de r omhoog). Hieronder staat de volledige pagina, zodat u meer vergelijkingsmateriaal heeft.

Heeft u enig idee wat zijn volledige naam is? Plaats dan hier uw reactie.

Leesprobleem van de maand augustus

Het leesprobleem van de maand augustus komt uit DTB Sijbekarspel 2. Dit is een doopboek van de gereformeerde kerk in Sijbekarspel. Hierin staan de doopinschrijvingen voor de periode 1682-1774.

In dit boek staat een leesprobleem op pagina 69, waar de dopen van 1683 worden behandeld.

Op de achtste regel staat: “Octob: 3 In de kerk gedoopt ’t kindt van Jan Sijmonsz: [leesprobleem] en Niesjen Cornelis, genaamt Trijn Jans”. Het is onduidelijk wat er achter "Jan Sijmonsz:" staat, het gaat hoogstwaarschijnlijk om zijn familienaam.

Heeft u enig idee wat hier staat? Laat dan hier uw reactie achter!

Leesprobleem van de maand Juli

Het leesprobleem van deze maand komt uit DTB Enkhuizen 46. Hierin staan de huwelijksafkondigingen van Enkhuizen van 1630 tot 1639.

Op 26 maart 1632 werd het huwelijk afgekondigd van Abraham en Agatha. Abraham kwam uit Amsterdam en Agatha kwam uit Enkhuizen. Zij trouwde op 25 april hetzelfde jaar.

De achternaam van de bruidegom is wat onduidelijk opgeschreven. Het lijkt of er ‘de Veler staat’. Verder gebeurt er nog iets raars achter de naam van de bruid. Agatha woonde op de Breedstraat. Na de adresaanduiding staat ‘ in suijt Abraham’. Wat wordt hiermee bedoeld?

Denkt u dat de achternaam van de bruidegom inderdaad De Veler is, of staat er iets geheel anders? En weet u waarom er een vreemde aantekening is gemaakt achter de naam van de bruid? Laat dan hier uw reactie achter!

Leesprobleem van de maand Juni

Deze maand komt het leesprobleem uit DTB Enkhuizen 42. Dit is het oudste huwelijksafkondigingenboek van Enkhuizen met daarin de huwelijksafkondigingen van 1577 tot 1590.


Hierin vinden we ook de huwelijksafkondiging van ene Haijtgesz. Deze bruidegom woonde in de Nije Doele Steijger. Zijn aanstaande vrouw heette Cornelis Pietersz. en woonde bij het oude Provenhuis. Ditmaal is het de voornaam van de bruidegom die voor vraagtekens zorgt.

Weet u het antwoord? Laat dan hier uw reactie achter!

Leesprobleem van de maand mei

Ook deze maand is er weer een leesprobleem. Ditmaal komt het leesprobleem uit DTB Enkhuizen 44, net als vorige maand is dit een huwelijksafkondigingenboek. In dit boek staan de huwelijksafkondigingen van 1600 tot 1617. Waaronder ook de huwelijksafkondiging van Tielman Henricksz en Anna Jacobs.

Achter de naam van Tielman staat zijn beroep vermeld. Dit is het leesprobleem. Wat staat er precies, en wat u wat voor beroep dit is? Het is in ieder geval een militaire functie, Tielman was in dienst onder hopman Wabben.
Vervolgens wordt vermeld waar Tielman woonde in Enkhuizen. Klopt het dat hij achter de Westerkerk woonde? Of bedoelde de schrijver iets anders?

Weet u de antwoorden op deze vragen? Laat dan uw reactie achter!

Leesprobleem van de maand April

Ook deze maand is er weer een leesprobleem. Ditmaal komt het leesprobeem uit DTB Enkhuizen 51. In dit boek staan de huwelijksafkondigingen van 1688 tot 1708, waaronder ook de huwelijksafkondiging van Pieter Stoffelz en Grietje Frans op 26 juli 1704.

Op onderstaande afbeelding ziet u het gehele boek, rechtsonder staat de betreffende huwelijksafkondiging. In de kantlijn bij deze inschrijving lezen we dat het stel kort na de laatste huwelijksafkondiging is getrouwd. De bruidegom stond namelijk op het punt te vertrekken naar 'Genee'.

Wij willen graag weten waar de bruidegom oorspronkelijk vandaan kwam. In de eerste regel van de huwelijksafkondiging lezen we:

'Pieter Stoffelz van .... in de Beldt ende'

Heeft u enig idee waar Pieter vandaan kwam? Laat dan hier uw reactie achter!

Leesprobleem van de maand maart

Ook deze maand is er weer een leesprobleem van de maand. Deze keer komt het probleem uit DTB Hoorn 83. Dit is een begraafboek met daarin de begravingen in de Grote Kerk te Hoorn. De door de kerkmeesters ontvangen begrafenisrechten worden ook vermeld. In dit boek staan de begravingen uit de periode 1688-1759.


In dit boek staan twee leesproblemen. Leesprobleem 1 is:



Op de een na laatste regel van onder staat:

'15 dito noort sijd [onleesbaar] heemkes een kints huirt graf 6 5'

Het onleesbare woord is in dit geval dus een voornaam.

Verderop in het boek staat leesprobleem 2:

Op de een na laatste regel van onder lezen we:
'20 dito zuijtzijd 607 Hendrick [onbekend] griet 2 kinder'
Het onbekende woord kan hier mogelijk een achternaam of patroniem zijn.

Klik de afbeelding aan om deze te vergroten. Denkt u de oplossing te weten van een of beide leesproblemen? Laat dan uw reactie hier achter!